KxZet RkØky exkhwnw I ovšw

exg¢ K×kAwd I pwbyËo jwKwZ I owbwKwp o¹Ë¬ xKQÖ m² gwk gwk GËoËQ„ jwKwZ owbKwp BdfwK fy owgyxlÁwp BZAwi AdÖkÕe hwËg xfKp MÞìÿoiÔËp ‘jwKwZ’ Dmk ‘Ëdowg’ BZøwxb ewxkhwxnK m˲k ovšw I Aaê xlLw pËâQ; jwËZ iwowËtl gÖSw opR pt„

‘jwKwZ’ m²xUk AwxhcwxdK Aaê pËâQ-gxcêZ pItw, exg¢ pItw„ xKìç Biwi kwËMg Bofwpwdyk (kp:) iËZ Ìj ÌKwd ckËdk eÞgÙx¦ËKB jwKwZ gËl dw gkv Gid iiêMZ eÞgÙx¦ËK jwKwZ gËl jw ipwd AwÁwpk e pËZ gkKZ ÈkÕe pt„ GixdhwËg Ìj ÌKwd ckËYk exg¢ZwËKB ‘jwKwZ’ gËl dw, gkv H iiêMZ I AwhøìækyY exg¢ZwËK jwKwZ gËl jw ipwd kwgµÖl AwlwiyËdk Gk eq ÌaËK KwËkw Rdø AxRêZ pt„ iwdÖËnk xdR BâQwt xdR mkyk gw Kwer BZøwxb exg¢ Kkwk dwi jwKwZ dt„ exg¢ K×kAwd I oÖdíwËZk exkhwnwt oóeËbk H AvmËK jwKwZ glw pt jw AwÁwp kwgµÖl AwlwiyËdk kwþæwt AwxaêK bwxtZò I KZêgø xpËoËg eÞbwd Kkw pt„ GUwËK jwKwZ glwk KwkY GI pËZ ewËk Ìj, K×kAwd-pwbyËok hwnøwdÖjwty jwKwZ Awbwt Kkw oóeËbk gkKZ I eÞgÙx¦k KwkY pËt awËK···· Aagw G KwkYI pËZ ewËk Ìj, jwKwZ Ìbtwk §wkw iwdÖËnk AwhøìækyY exkmÖx¦ AxRêZ pt„

owkKaw GB Ìj, exg¢ K×kAwd I oÖdíwËpk exkhwnwt ‘jwKwZ’ oóeËbk H AvmËK gËl, ÌjUwËK AwÁwp ewËKk eËa gøt Kkw iwdÖËnk Rdø fkj Kkw pËtËQ„ xfKp gw Bolwiy AwBd mwËþèk MÞìÿoiÔËp ‘jwKwZ’ G AËaêB gøgpÕZ pt„

‘owbwKwp’ m²xUk Aaê pl oZZw gw oZøgwxbZw„ ‘owbwKwp’ H oóebËK glw pt jw owâPw xbËl LwËlo AwÁwpk oìçxÄk Rdø LkP Kkw pt„ G m²xU K×kAwd I oÖdíwËpk exkhwnwt GKxU gøweK AaêËgwcK m²„ GRdøB owbwKwËt ItwxRgw [Ìjid: jwKwZ, Dmk, owbwKwZÖl xfZk] ÌKI owbwKwp glw ÌjËZ ewËk, Awgwk dfl bwd Aaêwu oItwËgk DË¥Ëmø xKQÖ AxZxk£ß LkP Kkw pËl ÌoUwËKI owbwKwp glw pËg„ K×kAwd I pwbyËo fkj I dfl Dht eÞKwËkk Rdø owbwKwp m²xU gøweKhwËg exkxPZ I eÞxo¦„ xfKËpk MÞìÿoiÔËpI GhwËgB m²xU gøweK AËaê gøgpÕZ pt„

gkv pwbyËoewËK m²xU Gk ÌPËtI gøweK AËaê Zaw eÞËZøK hwl KwR Gk Rdø gøgpÕZ pËtËQ„ KwËkw owËa opwoø gbËd Kaw glw, KwËkw ÌgwSw DxVËt Ìbtw BZøwxbËKI pwbyËo ewËK ‘owbwKwp’ glw pËtËQ„

LtkwZ: G m²xU Ìj AËaê DbêÔ hwnwt [gwvlw hwnwËZI] glw pt; exg¢ K×kAwd I pwbyËo Ìo AËaê Zwk gøgpwk ptxd„ AwiwËbk exkhwnwt LtkwZ m²xUI owbwKwk AËaêB gøgpÕZ pt; jw fkj I dfl Zaw og ckËdk owbwKwpËKB gÖSwt„

‘BdfwK’ I ‘BZ ‘Awi’: ‘BdfwK’ m²xUk mwx²K Aaê pËâQ: LkP Kkw, gøt Kkw„ Awk ‘BZ‘Awi’ Gk mwx²K Aaê pËâQ: Lwdw LwItwËdw gw gwxWËK Lwdw bwd Kkw„ exg¢ K×kAwd I pwbyËo G m² bÖxUI owbwKwk døwt gøweK AËaê gøgpÕZ pËtËQ„ Aaêwu, fkj-ItwxRg, dfl BZøwxb oKl AËaê„

Dmk: KÚxn hÖxik Duedí foËlk Dek Ìj jwKwZ ItwxRg pt ZwËK Dmk gËl„ GixdhwËg gøgow eËYøk jwKwZ jw kwþæwt ÌP#xK gw N^wxU gxoËt DoÔl Kkw pt ÌoUwËKI Dmk glw pt„ ZwQwrw Dmk ÌK jwKwZ m˲k §wkwI gø£ß Kkw jwt„

LÖiÖo: oóeËbk H eéiwvmËK glw pt jw MYyiËZk iwl gw Bolwiy jÖ¦l³ oóeb pËZ gwBZÖl iwl Zaw kwÄÝyt ÌKwnwMwËkk Rdø Awbwt Kkw pt„ Aagw xgxhdí bÝËgøk LxdoiÔp pËZ xdMêZ xRxdËok GK eéiwvm jw bxkbÝ iwdÖËnk pKò xpËoËg Riw Kkw pt„

Ëdowg: xfKËp Bolwiyk exkhwnwt oóeËbk H exkiwYËK glw pt, jwk iwxlKËK mkytËZk exkhwnwt oóebmwly iËd Kkw pt„ jwk KwkY iwxlËKk Dek jwKwZ fkj pt„ Ìjid : owËr gwtwdí ÌZwlw (hxk) Ìk#eø gw owËr owZ ÌZwlw (hxk) ÈYê BZøwxb„

xgËmn bÝÄgø

1„ A¢ eÖxþæKwk xgxhdí þÿwËd kÕewk iÔlø Ìowtw bÖB UwKw ÌZwlw (hxk) ÌlLw pËtËQ; ÌKddw jLd eÖxþæKwxU ovKld Kkw pt [1382 xpRkyËZ] ZLd GUwB iÔlø xQl„ AZ:ek GUwËKB xhx£ gwxdËt jwKwËZk xpowg Ìgk Kkw pËtËQ„ iËd kwLËZ pËg Ìj, jwKwËZk Ìdowg exkiwY iwËlk iÔlø exkgZêdmyl„ Awk jwKwËZk oKl iwoAwlwt Ìowdw-kÕewk H iÔlø cZêgø pËg, jw jwKwZ AwbwËtk oit gwRwËk awKËg„ AZGg, jwKwZ AwbwËtk iÖpÔËZê Ìowdw/kÕewk iÔlø AgmøB ÌRËd xdËgd Ggv Ìo xpËoËgB jwKwZ eÞbwd KkËgd„ A¢ eÖxþæKwt DbwpkY xpËoËg Ìj og iÔlø xlLw pËtËQ; Zwk Dek xhx£ KkZ: jwKwZ xbËgd dw„

2„ jwKwËZk iwowËtËlk AwËlwPdwt owl m²xU gwkgwk AwoËg„ Gk §wkw DË¥mø pËâQ: PëbÝ guok, Aaêwu, PëbÝ iwo xpËoËg gwk iwo„ BtËkRy gnê PëbÝ gnê pËZ gr pËt awËK, mkty iwoAwlwt ZwB Ìo#k gËnêk ÌKwd MÞpYËjwMøZw ÌdB„